Πατροπαράδοτο Πάσχα στη Ζίτσα Ιωαννίνων

Ευχαριστούμε θερμά τον Αντιδήμαρχο Ζίτσας κ. Στέφανο Μιχάλη για τη συνεργασία του & τη συγγραφέα κ. Βούλα Λεοντίδη-Πλάτωνα για το κείμενό της

Έφτασε και το Πάσχα! Όπως πάντα στην ώρα του, λίγο πιο αργά, λίγο πιο νωρίς, με ανοιξιάτικο ήλιο ή με ανοιξιάτικη βροχή, αλλά πάντα να σηματοδοτεί την Άνοιξη. Να μοσχοβολά νιόβγαλτο χορτάρι ανακατεμένο με ξανθό μάη, πασχαλιές, ασβέστης, κουλουράκια με βανίλια και μπρέκια με μαντανόζια! Μυρωδιές της Πασχαλιάς, μυρωδιές της Άνοιξης, μυρωδιές του χωριού μου της Ζίτσας.

«Ηρθε ο Λάζαρος ήρθαν τα βάγια, ήρθε των παθών η εβδομάδα» τραγουδούν τα παιδιά το Σάββατο του Λαζάρου, καθώς κουνάνε την ξύλινη βάση με τα μεγάλα κουδούνια που έχουν στολίσει με ανθισμένα βάγια. Γεμίζει το χωριό χαρούμενες φωνές και το καλαθάκι των παιδιών αυγά και κουλούρια. Με βάγια θα στολιστεί και η εκκλησία την άλλη μέρα και οι χωριανοί θα φύγουν από εκεί κρατώντας το κλαδάκι που θα φυλάξουν στο εικονοστάσι ως την άλλη χρονιά. Οι ακολουθίες κατανυκτικές τα γλυκά και ήσυχα βράδια της Μ. Εβδομάδος.

Ξεχωριστό το έθιμο το πρωί της Μ. Πέμπτης. Όλες οι νοικοκυρές θα πάνε στην εκκλησία έχοντας μέσα σε μεγάλες κανίστρες, όμορφα σκεπασμένες με δαντέλες και κεντήματα, κόλλυβα, ένα πρόσφορο, κρασί και το ψυχοχάρτι με τα ονόματα των προσφιλών τους νεκρών. Ο ιερέας θα κόψει το πρόσφορο σε μικρά κομμάτια, θα το ραντίσει με το κρασί και θα διαβάσει τα ονόματα των νεκρών. Είναι ένα κάλεσμα αυτό στους νεκρούς να έλθουν κοντά στους ζωντανούς τις χαρούμενες μέρες της Πασχαλιάς και πάλι να φύγουν τ’ Αρσαλιού, λίγο πριν την ημέρα της Πεντηκοστής.

Η Μ. Παρασκευή είτε με ήλιο, είτε με συννεφιά, γεμάτη συγκίνηση, καθώς ο ήχος της πένθιμης καμπάνας θ’ αγκαλιάζει όλο το χωριό. Και εκεί στη μέση της εκκλησιάς  ο "Ωραίος κάλλει" μέσα στ' ανοιξιάτικα λουλούδια και τις μοσχοβολιές και γύρω Του οι μεγάλες γυναίκες να κάθονται για να  «φυλάξουν» τον Αφέντη Χριστό! Εικόνα βγαλμένη από τα βάθη της ελληνικής παράδοσης που μένει ζωντανή και αφκιασίδωτη κι ομορφαίνει την πεζή εποχή μας. Και σαν η μέρα φύγει, η νύχτα σιωπηλή θ’ ακολουθήσει τους πιστούς που θα ψέλνουν το "Αι γενεαί πάσαι" και θα αφήσει τ' αστεράκια να ανταμώσουν με το φως των κεριών που θα περπατά στους δρόμους.

Απέραντη ομορφιά και γλυκά συναισθήματα, που θα μας κρατήσουν συντροφιά ως την άλλη μέρα που η χαρούμενη αναστάτωση της προετοιμασίας θα κλέψει τις σκέψεις και το μυαλό. Το μπρέκι που πρέπει να γίνει στην ώρα του με μπόλικα μαντανόζια για να μοσχοβολά, η προετοιμασία της μαγειρίτσας με τα μυρωδικά, οι πλεξούδες λαδορίγανη, το αρνί στο ταψί με μπόλικο αλατοπίπερο, σκόρδα και δεντρολίβανο για να μπει στην γάστρα, και το φρέσκο γιαούρτι που θα συνοδέψει το μπρέκι και θα φτιάξει το στομάχι, όπως έλεγε και ο παππούς μου. Όλα έτοιμα στην ώρα τους, τα κουλούρια μεγάλα και αφράτα να μοσχοβολούν βανίλια και τα κόκκινα αυγά με μικρά σχέδια από φυλλαράκια και πολύχρωμες κλωστές να περιμένουν τις χαρμόσυνες καμπάνες που μες τη νύχτα θα διαλαλήσουν παντού την Ανάσταση του Κυρίου.

Έτσι απλά και ήρεμα θα ζήσουμε ξανά τις μέρες του Πάσχα με τις γνήσιες παραδόσεις, μέσα στη γαλήνη της ανοιξιάτικης φύσης και την ομορφιά του τόπου μας που την βρίσκεις σε κάθε βήμα, μέσα στο χωριό ή και λίγο πιο εκεί περπατώντας στο δάσος του Αηλιά, στα πανέμορφα μοναστήρια της Παλιουρής και των Πατέρων, κοντά στον πολύβουο Καλαμά ακούγοντας το δυνατό τραγούδι των νερών του και θαυμάζοντας το μοναδικό Θεογέφυρο. Ένα γνήσιο Ελληνικό Πάσχα!

Η Ζίτσα απέχει 24 χιλ. από τα Ιωάννινα και περίπου τα ίδια από τα Ζαγοροχώρια και το Καλπάκι. Στη Ζίτσα και στην περιοχή ο επισκέπτης θα βρει αξιόλογους ξενώνες, καφετέριες και ταβέρνες με τοπικά εδέσματα και τα περίφημα κρασιά της Ζίτσας. Επίσης μπορεί να προμηθευτεί κρασιά από τα οινοποιία της περιοχής, αγνό τσίπουρο και μέλι.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ TRAVEL